درینلیک اووچوسو پایگاه خبری توران : حبیب ساهرین شکلینه باخیرام. دونیانین بوتون قارلاری ساچلارینا یاغمیش و بیغلاری بیر آغ گؤیرچینه بنزهییر دوداقلاریندا. قوی بئله دئییم: بیر گؤیرچین اونون اوزونده یووا سالیب و اونو گوجلو بیر اووچویا بنزه درکن، گؤزلرینه سحر باغیشلاییبدیر. ساهرین گؤزلری ایکی آچیق پنجره دی رویالارا دوغرو. بو پنجره لردن ائشییه باخیب دونیانین […]
درینلیک اووچوسو
پایگاه خبری توران : حبیب ساهرین شکلینه باخیرام. دونیانین بوتون قارلاری ساچلارینا یاغمیش و بیغلاری بیر آغ گؤیرچینه بنزهییر دوداقلاریندا. قوی بئله دئییم: بیر گؤیرچین اونون اوزونده یووا سالیب و اونو گوجلو بیر اووچویا بنزه درکن، گؤزلرینه سحر باغیشلاییبدیر.
ساهرین گؤزلری ایکی آچیق پنجره دی رویالارا دوغرو. بو پنجره لردن ائشییه باخیب دونیانین ماوی درینلییینی سئیر ائتمه ک اولار. اونون یاشامینا داییر چوخلاری معلومات وئریب آنجاق او سؤزجوکلره سیغماز بیر موتیودیر.
یئنی شعرین آتاسی، کؤوشه ن، لیریک شعرلر، خوشه ها، اساطیر، سحر ایشیقلانیر، نمونه های ادبیات منظوم ترک، اشعار برگزیده، آرزی و قمبر، افسانه شب و… کیمین یاراشیقلی کیتابلارین صاحیبی اولاراق بیر پارلاق اوسطوره دیر؛ چتینلیکده یاشاماق اوسطوره سی.
حبیب ساهر، آتاسیندان یادگار قالان قرآندا یازیلان تاریخ اساسینا گؤره، ۱۲۸۲ – جی ایلده دونیایا گؤز آچدی و بو گؤز آچماقلا، بیر ماجرالی اؤیکو یاراتدی. اونون ایلک آغلاماسینی، ایلک کره تبریزین سرخاب محلله سی ائشیدیبدیر؛ عاییله سی نئچه ایل اوندان اؤنجه میانانین « تَرک » کندینده ن تبریزه کؤچموشدور. اؤز دئدییینه گؤره یازین ایکینجی آیی، اکینلرگؤیه رن زامان دوغولموشدور.
حبیب ساهر ۵ یاشیندا آتاسینی الده ن وئریر. اونون آتاسی « میرقوام » آل – وئرچی ایدی. اونو بیر پاییز گئجه سی تبریز قاریشیقلیغیندا اؤلدورورلر. میرقوام بیر قوناقلیغا گئتمک اوچون ائوده ن چیخیر آنجاق هئچ واخت ائوه دؤنمور. بئله جه حبیب ساهرین یئتیملیک حیکایه سی باشلانیر. او عاییله سیله برابر چتینلیکلر گؤرور.
آلتی یاشیندان مکتبخانالاردا و سونرا یئنی اوصول ایله آچیلان مدرسه لرده تحصیله باشلاییر. محمدیه مدرسه سینده، « تقی رفعت » ایله تانیش اولور. تقی رفعت فرانسه دیلی و ادبیات معللیمی اولاراق بیر آدلیم شاعیر و یئنی شعرین باشچیلاریندان ایدی.
حبیب ساهر اونون واسیطه سیله تورکیه ده یاییلان « ثروت فنون » و « رسیملی آی » کیمین درگیلرله تانیش اولوب، توفیق فیکرت و جلال ساهر کیمی شاعیرلرین دونیاسینا آیاق قویور و شعرلری یئنیله شیر.
۱۳۰۴ – جو ایلده دیپلم آلیب، کوردوستاندا، کورد آغالارینین اوشاقلارینا معللیملیک ائدیب آز چوخ پول قازاناندان سونرا ۱۳۰۶ – جی ایلده ایستانبولا گئدیر و اوردا جغرافیا بؤلومونده تحصیل آلیر. آلتی ایل اوردا قالیر و بو آلتی ایلده، آمئریکالیلارین کلوپوندا یاشایارکن، فرانسیز کشیشلرله دوستلوق ائدیب اونلارین واسیطه سیله فرانسه نین یئنی ادبیاتییلا تانیش اولور. هابئله استانبولدا « ثروت فنون » تورک ادبی جمعیتینی یاخیندان درک ائدیب و نهایتده اؤزونو « ساهر » آدلاندیریر و ساهر یعنی گئجه لری اویمایان، یوخوسوز قالان.
۱۳۱۲ – ده لیسانس دیپلومونو آلیب و بیر ایل سونرا باتوم – تیفلیس – باکی – انزلی لیمانینین یولو ایله وطنه قاییدیر و معارف اداره سینده استخدام اولور. زنگاندا و قزوینده تدریس ائدیر. سونرا تبریزده «نظام» و «فردوسی» و باشقا اوخوللاردا معللیملیک چیراغینی یاندیریر.
۱۳۲۵ – جی ایلین قیشیندا، آنا دیلینده شعر و اؤیکو یازماق سوچونا گؤره تبریزدن قووولور و فیکرینه گلمه ین سورگونلویو باشلانیر. اونو اردبیله سورگون ائدیرلر. اوچ ایل اوردا تدریس ائدیر. سونرا باغیشلاییبلار دئیه اونو قزوینه گؤندریرلر. قزوینده تام اوناوچ ایل یاشاییر و سونرا تهرانا دؤنور.
حبیب ساهر تهراندا شهره باغلی اولان یاشاییشینی دوام ائدیر. گوندوزلری، گئجه لری تام شعره دوشونور. گونش چیخیر، باتیر آنجاق او شعر موتیولریندن آیریلمیر. موملار ماسا اوسته سؤنور آمما اونون قلبینده کی آلوولانان آتش سؤنمور.
محبتلی اوشاقلاری و مهربان حیات یولداشی « نصرت الملوک نوری » اونا شعر عالمینده سئیر ائتمک اوچون گونو – گوندن چوخ فرصت یارادیرلار و یئنی شعرین آتاسی قیزیل دویغولاری تورا سالیر.
یازیر، پوزور آمما یازدیقلارینی یایا بیلمیر. پهلویلرین شوونیستی استبدادی اونو و آنادیلینده چالیشانلاری اینجیدیر. او بو یاساغا قارشی موباریزه آپاریر، آمما پهلوینین شوونیستی افکارینی قورویانلار اونون دونیاسینی بیر دوستاغا چئویریرلر. بوندان بئله حیکایه بوردا سونا چاتمیر.
۱۳۵۷ – ده انقلاب اولوب و او آزادلیغین نورو آلتیندا، تورک دیلینده یازدیقلارینی، اولدوز، یولداش، اولکر، چنلی بئل، دده قورقود، گونش، اینقیلاب یولوندا، یئنی یول، کوراوغلو کیمی درگی لرده چاپا وئریر.
ایللر سوروشور و نهایت ۱۳۶۴ – جو ایلین پاییزی یولدان گلیر. پاییز گلیر و باشقا دونیالاری اونون یادینا گتیریر. اوکی بو غملی یاشاییشدان بئزیب گئجه – گوندوز فیکره دالیر؛ اوزون و غملی فیکیرلره.
***
بیر چوخ خزان گلیب، کئچدی…
بیر چوخ کروان قونوب کؤچدو.
بیر خزاندا
یئتیم قالدیق.
بیر خزاندا سئودالاندیق.
بیر خزاندا آلوولاندیق.
اَن نهایت خولیالارین هاواسیندان
قانادلاندیق.
وصیییت نامه سینی یازیب بیر کیتاب آراسیندا گیزله دیر.
سونرا کت – شالوارینی گئییر، کراواتینی باغلاییر و اوزون بیر یولچولوغا حاضیرلانیر. چانتا آردییجا گزمیر؛ بو دونیانین هئچ زادی اونون اوچون ده یرلی دئییل. سون پاپروزلارینی بیر – بیر یاندیریب، هاچان گئتمه یینه دوشونور.
– او فرصت آختاریرمی؟
بلکه ده! کیمسه دوزونو بیلمیر. او گئیدییی پالتاری و باغلادیغی کراواتی آچماق ایسته میر و بئش – آلتی گون بئله جه یاتیر، دورور. نهایت آذر آیینین ۲۳ – ده گئجه یاریسی عایله سینی یوخویا وئره ندن سونرا سونونجو شعرینی یازیر. اونون سونونجو شعری بیر تابلودور، و او تابلودا بیر پنجره وار، او پنجره نین چرچیوه سینده بیر کؤلگه، آغیر – آغیر ترپه نیر.
او غملی گئجه ده، حبیب ساهر دامداکی حیطه حایل اولان نرده دن اؤزونو آسیر. اونون دوشمه سسی، رسام اوغلونو اؤز افکاریندان آییریر؛ او هله یاتمامیشدی و ائولرینده کی اولان آتلیه ده چالیشیردی. آتاسینین اوتاغینا قاچیر، آمما اونو اوردا گؤرمور. بیردن گؤزو پنجره یه دوشور؛ گؤرور بیر کؤلگه اونون آرخاسیندا توولانیر. تراسا قاچیر و اوردا آتاسینی آسیلمیش گؤرور. گؤزلری یاشا دولارکن آتاسینی آشاغی ائندیریب اونو اوتاغینا آپاریر. گونده کی یاتاغیندا اوزادیر. بیر آز سونرا آناسینی یوخودان اویادیب و اونا دئییر:
– آتام قورتاردی…
آز چکمیر بو قارا خبر بوتون عایله سینی یوخودان اویادیب و اونلارین رویالارینی غملره قاتیر.
رؤیالارین درین دنیزی بوغدو بیزلری
شعریمده بللیدیر،
گئجه نین غملی ایزلری
اونون، اؤز اؤزونو اؤلدورمه سینی کیچیک قیزی « ثریا »دان گیزله دیرلر؛ او چوخ گنجدیر. یالنیز اونا دئییرلر:
– آتادان یوخودا دونیاسینی ده ییشیب.
و ثریا فاجیعه نین درینلیییندن باش آچمیر. او گئجه نین صاباحی حبیب ساهرین جسمینی تهران شهرینین بهشت زهرا قبریستانیندا باسدیریرلار و بئله جه اونون فیزیکال یاشاییشی باشا چاتیر، آمما روحونون، آدینین و شعرینین حیکایه سی دوام ائدیر.
منی بودونیادا
اولورسا سئوه ن
سرخاب داغلارینا
اولورسا گئده ن
گئجه یاریلاری یاندیرسین گَوَن
من قیزیل آلوون ایچینده وارام.
***
حبیب ساهردن بیر شعر
«اویانمیش »
تاریخین اگر دفترین آچسان، گؤره جکسن،
هر بابی و هر فصلی قیزیل قانلا بویانمیش!
بیر نئچه قیزیل قبّه لی معبد تیکیلیرکن،
خلقین ائوی اوچموش باشینا، خرمنی یانمیش.
اینسان کی، حیات فلسفه سین آنلاماز اولدو،
دونیادا، و افسانه یه، افسونه اینانمیش.
شاهانه سارایلاردا گئجه توی توتولاندا،
بیر چوخ قاپیلار غمله و ماتمله قاپامیش.
گؤردونمو، سورو ایچره گئده ن قوردو؟ آماندیر!
باخ، قویروغونا، گؤزلرینه، سانما چوبانمیش،
عصرین او قاری دایه سینه سؤیله کی، بیرده!
آرتیق دئمه لایلای کی، یاتان ائللر اویانمیش
رسول یونان
تهیه و تنظیم : الهام عبادی ( دبیر سرویس تورکی )
Sunday, 8 September , 2024