دسترسی ها

سیدهادی شاطرموسوی: بر اساس مصوبه موجود، قرار است واحد پول اصلی «ریال» باقی بماند و «قران» به‌عنوان واحد پول خرد جایگزین شود. اما وقتی حتی ۱۰۰ قران (معادل ۱ ریال) در شرایط فعلی تنها توان خرید یک نان لواش دولتی را دارد، مشخص است که «قران» عملاً هیچ نقش واقعی در مبادلات روزمره ایفا نخواهد کرد و صرفاً به عددی بی‌اثر در حساب‌های مالی تبدیل می‌شود.

تجربه تلخ پول خرد در ایران

مسئله کمبود پول خرد سال‌هاست که در ایران و به‌ویژه در تبریز به یک چالش اساسی تبدیل شده است. همه ما بارها شنیده‌ایم که در مغازه‌ها به جای پول خرد، چسب زخم، آدامس یا حتی وعده تسویه بعدی داده می‌شد!

این وضعیت، ناشی از ضرب ناکافی پول خرد و بی‌توجهی به نیاز واقعی مردم در مبادلات روزمره بود. اگر اجرای طرح حذف ۴ صفر بدون پیش‌بینی درست برای واحدهای خرد انجام گیرد، همین مشکلات دوباره تکرار خواهد شد و حتی شاید پیچیده‌تر هم بشود.

پیشنهاد: هر ۱۰ هزار تومان، یک ریال

برای جلوگیری از این مشکل، ضروری است به جای ساختار فعلی، هر ۱۰ هزار تومان معادل یک ریال جدید تعیین شود. در این حالت، «قران» نیز قدرت خرید معقول‌تری پیدا کرده و می‌تواند به‌عنوان پول خرد واقعی در معاملات روزمره معنا داشته باشد، نه اینکه تنها یک واحد حسابداری بی‌اثر باشد.

مشکل بزرگ‌تر: هزینه ضرب سکه‌ها

علاوه بر این، اگر قرار باشد برای «قران» سکه‌ای ضرب شود، هزینه تولید این سکه‌ها احتمالاً از ارزش واقعی خود آن بیشتر خواهد بود. این مسئله نه‌تنها از نظر اقتصادی توجیه ندارد، بلکه می‌تواند منابع کشور را هدر دهد و باز هم مردم را با کمبود پول خرد مواجه کند.

ناپایداری ارزش پول جدید

باید تأکید کنم که این تحلیل را بدون در نظر گرفتن وضعیت آتی اقتصاد کشور می‌نویسم. در شرایطی که تورم مزمن همچنان ادامه دارد، معلوم نیست همین ریال و قران جدید هم تا چند سال آینده بتوانند ارزش و قدرت خرید خود را حفظ کنند. اگر سیاست‌های اقتصادی کلان اصلاح نشود، حذف صفرها تنها یک جابه‌جایی عددی خواهد بود و پس از چند سال، دوباره همین بحث‌ها تکرار می‌شود.

مطالبه برای بازنگری پیش از اجرا

حذف ۴ صفر تنها زمانی می‌تواند اثر واقعی داشته باشد که پیش از اجرا، تمامی ابعاد آن از نظر قدرت خرید، هزینه اجرایی و نیاز واقعی مردم به‌دقت بررسی شود. بانک مرکزی و مجلس باید پیش از عملیاتی‌کردن این طرح، سناریوهای مختلف را شبیه‌سازی کرده و با در نظر گرفتن مشکلاتی مانند کمبود پول خرد، از تکرار اشتباهات گذشته جلوگیری کنند.

پرسش جدی از کمیسیون اقتصادی مجلس

آیا واقعاً در کمیسیون اقتصادی مجلس هیچ‌کس نپرسید با یک قران چه می‌توان خرید؟ آیا تجربه تلخ کمبود پول خرد و بی‌اثر شدن سکه‌های کم‌ارزش از یاد رفته است؟ اگر ماحصل بررسی‌های علمی این کمیسیون به چنین تصمیمی ختم شود، جای نگرانی بزرگی درباره شیوه کارشناسی و تصمیم‌سازی در این نهاد وجود دارد. این طرح باید پیش از اجرا به‌طور کامل بازبینی شود تا دوباره شاهد تصمیماتی نباشیم که تنها روی کاغذ زیبا به نظر می‌رسند، اما در عمل مشکلی از مردم حل نمی‌کنند.

• نویسنده : سیدهادی شاطرموسوی
• منبع خبر : اختصاصی توران